23 Mart 2026 · Yangın Yönetmeliği

Bu bölümdeki temel mantık, yanlış sınıflandırmanın bütün yangın projesini yanlış yöne sürüklemesidir; dolayısıyla checklistin ilk kontrolü her zaman sınıflandırma ve kullanıcı yükü olmalıdır.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
1	Bina kullanım sınıfı	Bina doğru kullanım sınıfında mı tanımlanmış?	Konut, konaklama, kurumsal, büro, ticaret, endüstriyel, toplanma, depolama vb. doğru seçilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
2	Tehlike sınıfı	Tehlike sınıfı doğru belirlenmiş mi?	Düşük / orta / yüksek tehlike sınıfı doğru seçilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
3	Karma kullanım kontrolü	Karma kullanımlı alanlar ayrı değerlendirilmiş mi?	En riskli kullanımın etkisi projeye yansıtılmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
4	Kullanıcı yükü hesabı	Kullanıcı yükleri kat bazında doğru hesaplanmış mı?	Her kat ve kullanım alanı için ayrı hesap olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
5	Yüksek bina kontrolü	Bina “yüksek bina” kapsamına giriyor mu?	Bina yüksekliği 21.50 m / 7 kat veya yapı yüksekliği 30.50 m / 10 kat eşikleri kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
6	Mevcut / yeni bina ayrımı	Mevcut bina mı, yeni bina mı?	Mevcut yapıda Onuncu Kısım hükümleri ayrıca değerlendirilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
7	Kullanım değişikliği	Ruhsat veya kullanım amacı değişikliği var mı?	Kullanım değişikliği varsa yangın önlemleri yeniden değerlendirilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Kaçış mesafesi, merdiven korunum seviyesi, kapı yönü ve kapı temiz geçiş ölçüleri, uygulamada en çok hata yapılan başlıklardandır; özellikle kaçış mesafesinin yanlış ölçülmesi ve kapıların kaçış yönüne açılmaması ciddi risktir.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
8	Kaçış sayısı	Kaçış sayısı kullanıcı yüküne ve kullanım tipine uygun mu?	Tek / çift yönlü kaçış kararları doğru kurgulanmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
9	Kaçış uzaklığı	Kaçış mesafesi doğru ölçülmüş mü?	Ölçüm gerçek yürüme hattı üzerinden yapılmalı; kullanım sınıfına göre Ek-5/B ile kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
10	Kaçış yolu sürekliliği	Kaçış yolları kesintisiz ve güvenli alana ulaşıyor mu?	Tüm kaçış yolları güvenli çıkışa bağlanmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
11	Kaçış yolu genişliği	Koridor ve kaçış yolu genişlikleri yeterli mi?	Kat bazlı kullanıcı yüküne göre hesaplanmalı; yüksek binalarda merdiven/kaçış genişliği en az 120 cm kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
12	Koridor engelleri	Kaçış yollarında daralma veya engel var mı?	Yangın dolabı, dekor, turnike, eşya vb. kaçışı engellememeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
13	Asansör kullanımı	Asansör kaçış yolu gibi değerlendirilmiş mi?	Asansör kaçış yolu olarak kabul edilmez	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
14	Yangın merdiveni adedi	Merdiven sayısı yeterli mi?	Bina yüksekliği, kat adedi ve kullanıcı yüküne göre kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
15	Merdiven korunum durumu	Merdiven korunumlu mu?	Yangına dayanıklı duvar, kapı ve duman kontrolüyle korunmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
16	Merdiven ölçüleri	Basamak ölçüleri uygun mu?	Rıht en çok 17.5 cm, basamak eni en az 25 cm olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
17	Sahanlıklar	Kat sahanlığı ve geçiş alanları yeterli mi?	Dönüşler ve kapı açılımları sirkülasyonu bozmamalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
18	Yangın güvenlik holü	Gerekli yerlerde yangın güvenlik holü var mı?	Hol boyutu, dayanım ve kapı özellikleri projeye uygun olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
19	Kaçış kapısı yönü	Kapılar kaçış yönüne açılıyor mu?	Özellikle 50 kişiyi aşan alanlarda kaçış yönünde açılmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
20	Kaçış kapısı ölçüsü	Kapı temiz geçiş ölçüsü yeterli mi?	En az 80 cm temiz genişlik ve 200 cm yükseklik kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
21	Kapı donanımı	Yangın kapıları kendiliğinden kapanıyor mu?	Kapatıcı, duman sızdırmazlık, panik bar vb. kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
22	Dönel kapı / turnike	Çıkış kapısı olarak kullanılmış mı?	Dönel kapı ve turnike çıkış kapısı yerine kullanılmamalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Pasif önlemler, özellikle şaftlar ve geçiş detaylarında bozulduğu için birçok projede kâğıt üzerindeki çözüm sahada etkisiz hâle gelir.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
23	Kompartımanlama	Yangın kompartımanları doğru çözülmüş mü?	Özellikle yüksek binalarda kat/alan ayrımları kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
24	Yangın duvarları	Yangın duvarları projede ve sahada uyumlu mu?	Detaylar, süreklilik ve geçişler kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
25	Tesisat şaftları	Şaft duvar ve kapakları uygun mu?	Yüksek binalarda şaft duvarı 120 dk, kapakları 90 dk ve duman sızdırmaz olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
26	Geçiş detayları	Kablo/boru geçişleri yangın durdurucu ile kapatılmış mı?	Şaft ve duvar geçişleri yangın bütünlüğünü bozmamalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
27	Malzeme dayanımı	Kullanılan yapı malzemeleri yangın dayanımına uygun mu?	Kapı, duvar, tavan, şaft ve kompartıman malzemeleri kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
28	Duman sızdırmazlık	Gerekli kapı ve kapaklarda duman sızdırmazlık var mı?	Özellikle merdiven ve hol kapılarında kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Yönetmelik, yangın uyarı sistemini yalnızca dedektör değil; algılama, alarm, kontrol ve haberleşme fonksiyonlarını içeren bütünleşik sistem olarak ele alır.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
29	Otomatik algılama zorunluluğu	Bina Ek-7 kapsamına göre otomatik algılama gerektiriyor mu?	Alan ve yükseklik eşiklerine göre zorunluluk kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
30	Dedektör yerleşimi	Dedektör yerleşimleri hacim kullanımına uygun mu?	Mahallin niteliğine uygun tip ve dağılım olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
31	Manuel butonlar	Yangın ihbar butonları doğru yerlerde mi?	Her katta ve kaçış yollarında erişilebilir olmalı; erişim mesafesi 60 m’yi geçmemeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
32	Alarm bildirimi	Sesli / görsel alarm yeterli mi?	Kullanıcıların fark edeceği seviyede tasarlanmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
33	Santral ve zonlama	Santral yerleşimi ve zonlama doğru mu?	Algılama senaryosu projeyle uyumlu olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
34	Kablo uygunluğu	Yangın algılama ve acil durum kabloları uygun mu?	Yangına dayanım ve sertifika kontrolleri yapılmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
35	Sistem testi	Devreye alma ve fonksiyon testleri yapılmış mı?	Alarm, dedektör, buton ve izleme fonksiyonları test edilmiş olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Sprinkler, yangın dolabı, hidrant ve pompa grubu çoğu projede ayrı ayrı çizildiği için senaryo bütünlüğü kaybolur; oysa kabul aşamasında bu sistemlerin birlikte çalıştığı test edilmelidir.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
36	Sprinkler zorunluluğu	Bina türü ve yüksekliği sprinkler gerektiriyor mu?	Konut dışı yapılarda yapı yüksekliği 30.50 m üzeri, konutlarda 51.50 m üzeri durumlar kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
37	Kapalı otopark sprinkler	Otoparkta sprinkler zorunluluğu var mı?	20 araçtan fazla kapasiteli kapalı otoparklar ayrıca kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
38	Sprinkler tasarımı	Tehlike sınıfına göre tasarım doğru mu?	Yoğunluk, kapsama alanı, zonlama ve besleme projeyle uyumlu olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
39	Yangın dolapları	Dolaplar gerekli alanlarda mevcut mu?	Kat bazında yerleşim ve mesafe kriterleri kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
40	Yangın dolabı mesafesi	Dolaplar arası mesafe uygun mu?	Genel olarak 30 m, sprinkler varsa 45 m kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
41	Hidrant sistemi	Yerleşke/tesis için hidrant gerekiyor mu?	Büyük taban alanı ve yerleşke koşullarına göre zorunluluk kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
42	Su deposu	Yangın su deposu yeterli mi?	Hacim, tehlike sınıfı ve sistem tipine göre teyit edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
43	Yangın pompası	Pompa kapasitesi ve tipi uygun mu?	Debi, basınç, yedeklilik ve çalışma senaryosu kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
44	İtfaiye su alma/verme bağlantısı	Gerekli yerlerde itfaiye bağlantısı çözülmüş mü?	Yüksek bina ve büyük yapılarda bağlantı detayları kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
45	Taşınabilir söndürücüler	Söndürücü tipi ve yerleşimi uygun mu?	Risk sınıfına ve kullanım alanına göre dağılım kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Normal havalandırma ile duman kontrolünün karıştırılması çok yaygın hatadır; bu yüzden proje üzerinde fan çizilmiş olması tek başına yeterli kabul edilmemelidir.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
46	Duman kontrol sistemi	Gerekli alanlarda duman kontrolü öngörülmüş mü?	Otopark, büyük hacim, kazan dairesi vb. alanlar ayrıca incelenmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
47	Mekanik duman tahliyesi	Gerekli hacimlerde mekanik tahliye var mı?	Özellikle büyük otopark ve teknik hacimlerde zorunluluk kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
48	Merdiven basınçlandırması	Gerekli yüksekliğin üzerindeki merdivenler basınçlandırılmış mı?	30.50 m üzeri merdiven kovalarında basınçlandırma kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
49	Basınç farkı	Basınç farkı ve kapı açma kuvveti kontrol edilmiş mi?	Kapı kapalıyken gerekli basınç farkı sağlanmalı; tipik kontrol eşiği 50 Pa	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
50	Senaryo entegrasyonu	Duman damperi, fan ve otomasyon senaryosu çalışıyor mu?	Alarm geldiğinde sistem beklenen sırayla devreye girmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
51	Acil durum asansörü zorunluluğu	Acil durum asansörü gerekiyor mu?	Yapı yüksekliği 51.50 m’yi geçen yapılarda en az 1 adet kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
52	Acil durum asansörü özellikleri	Asansör yangın senaryosuna uygun mu?	Jeneratör beslemesi, kabin özellikleri ve kullanım senaryosu kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Acil aydınlatma ve itfaiye erişimi, çoğu projede en sona bırakıldığı için uygulama sırasında bozulur; bu yüzden ruhsat aşamasında değil, saha kabulünde de tekrar kontrol edilmelidir.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
53	Acil aydınlatma zorunluluğu	Acil aydınlatma gereken alanlar doğru belirlenmiş mi?	Yüksek binalar, kullanıcı yükü yüksek alanlar ve penceresiz hacimler kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
54	Acil aydınlatma süresi	Süre yeterli mi?	En az 60 dk; kullanıcı yükü 200’den fazla ise en az 120 dk kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
55	Kaçış aydınlık düzeyi	Kaçış yollarında aydınlatma yeterli mi?	Kaçış hattında aydınlatma sürekliliği sağlanmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
56	Yönlendirme levhaları	Levhalar görünür ve doğru konumda mı?	Genelde yerden 200–240 cm bandında yerleşim kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
57	İtfaiye yolu	İtfaiye ulaşım yolu yeterli mi?	Yol genişliği, manevra ve serbest yükseklik kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
58	Bina yaklaşım mesafesi	İtfaiye aracı bina cephesine yeterince yaklaşabiliyor mu?	Yaklaşabildiği son noktadan binanın dış cephesine yatay uzaklık en çok 45 m olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
59	Çevresel engeller	Duvar, peyzaj, bariyer veya park itfaiye erişimini engelliyor mu?	Erişim hattı kesintisiz olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

Kılavuz, yapı kullanım izin belgesi aşamasında yalnızca proje çizimlerinin değil; imalatların, aktif sistemlerin çalışırlığının ve testlerin de kontrol edilmesi gerektiğini özellikle vurgular.

No	Kontrol kalemi	Kontrol sorusu	Beklenen / kontrol notu	Durum
60	Uygulama – proje uyumu	Sahadaki imalat yangın tahliye projesiyle uyumlu mu?	As-built kontrol yapılmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
61	Test raporları	Sistem test raporları mevcut mu?	Algılama, alarm, pompa, sprinkler, basınçlandırma, acil aydınlatma testleri bulunmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
62	Sertifikalar	Kapı, kablo, damper, cihaz sertifikaları mevcut mu?	Ürün uygunluk ve yangın dayanım belgeleri kontrol edilmeli	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
63	Devreye alma tutanakları	Mekanik ve elektrik sistem devreye alma kayıtları var mı?	Kabul öncesi fonksiyon testleri belgelenmiş olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
64	Yangın senaryosu	Yazılı yangın senaryosu / otomasyon senaryosu hazırlanmış mı?	Sistemler arası etkileşim net tanımlanmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
65	Sorumluluk tanımı	Yangın güvenliği sorumluları belirlenmiş mi?	Malik, yönetici, işletme veya kurum amiri sorumlulukları net olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
66	Acil durum ekipleri	Söndürme, kurtarma, koruma, ilk yardım ekipleri kurulmuş mu?	İşletme aşamasında organizasyon tanımlı olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
67	Tatbikat planı	Tahliye / yangın tatbikat planı var mı?	Periyodik tatbikat planlanmış ve kayıt altına alınmış olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
68	Bakım planı	Periyodik bakım planı hazırlanmış mı?	Algılama, söndürme, pompa, aydınlatma ve basınçlandırma için bakım planı olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A
69	Bakım kayıtları	Yapılmış bakım ve test kayıtları tutuluyor mu?	İşletme aşamasında kayıt sistemi kurulmuş olmalı	☐ Uygun ☐ Revize ☐ N/A

← Tüm yazılar

Yangın Projesi Kontrol Listesi